Abanyeshuri bafite ubumuga biga mu bigo byo mu Karere ka Nyagatare bavuga ko batagihezwa na bagenzi babo igihe bari mu ishuri, bikaba bibafasha kwiga neza bakarangiza amashuri ndetse bakanabona imirimo itandukanye bakora.
Ibi babigarutseho kuri uyu wa 07 Kamena 2024 ubwo mu Rwunge rw’Amashuri rwa Ntoma mu Murenge wa Rwimiyaga haberaga ubukangurambaga ku banyeshuri bafite ubumuga bwateguwe n’Ihuriro ry’imiryango y’abafite ubumuga mu Rwanda NUDOR bafatanyije n’abaikira b’Abadominikani.
Ibarura rusange rya Gatanu ryagaragaje Akarere ka Nyagatare ari ko ka mbere mu Gihugu mu kugira abantu bafite ubumuga 20 631 bangana na 3.7%, muri bo abagore ni 11 285 n’abagabo 9 346.
Abafite ubumuga mu Murenge wa Matimba ari ho NUDOR ifite abana yigisha ikanavuza bari kuri 4.5%, ni mu gihe abafite ubumuga bari hagati y’imyaka 16 na 30 batigishwa cyangwa se ngo babe bari mu mirimo itandukanye bari kuri 35.1%, abagore ni 38.2 n’abagabo 31.9%.
Nshimiyimana Valens, umwe mu banyeshuri bafite ubumuga wiga mu mwaka wa gatanu w’amashuri yisumbuye muri GS Ntoma yavuze ko yishimira kuba afatanya n’abanyeshuri bagenzi be batamuheza maze yiyemeza gushaka abandi banyeshuri bafite ubumuga batiga na bo bakiga.
Nshimiyimana Jean Marie Vianney ufite ubumuga bw’ingingo warangije ayisumbuye yagarutse ku rugendo rwe mu ishuri n’ibyo amaze kugeraho.
Ati” Natangiriye GS Nyagatare , nkomereza Cleverland Matimba byari ibintu bigoye cyane kuko navaga mu rugo nkagera ku ishuri nakererewe, najyanaga n’abanyeshuri bagenzi banjye bandindiriye twagerayo bakabakubita njye bakandeka bikambabaza cyane. Naje gukomereza Gitisi mu Ruhango mu kigo ni jye jyenyine wari ufite ubumuga, nashyiragamo imbaraga zose kugira ngo ntaba uwanyuma ngo bigaragare nyine ko mfite ubumuga.”
Nshimiyimana yakomeje avuga ko kugira ubumuga bitabuza umuntu gukora kuko ubu asigaye ashinzwe ikoranabuhanga mu ivuriro i Nyagatare akaba ashimira abamufashije kwiga akarangiza.
Ati” Gushima ndumva nta kuntu nabivuga kuko biba binyuzuye umutima, NUDOR yaramfashije yankuye mu bwigunge ndiga ubu mfite akazi ndakora, kuri jye ni ababyeyi beza.”
Umwarimu witwa Ishimwe Thadée wize uburezi budaheza bwihariye yavuze ko afasha abarimu bagenzi n’abanyeshuri mu myumvire ku burezi budaheza kandi ngo byatanze umusaruro kuko nta guhezwa cyangwa irindi hohoterwa rikorerwa abanyeshuri bafite ubumuga.
Ishimwe yakomeje avuga ko imbogamizi bafite ari uko abafite ubumenyi ku burezi budaheza bakiri bake ndetse n’ibikoresho bifasha abana kureba ibyanditse ku kibaho, gutandukanya amabara ndetse no kwandika na byo bidahagije.
Mbabazi Jane ,ushinzwe ibikorwa by’abantu bafite ubumuga mu Karere ka Nyagatare yasabye ababyeyi kudahisha abana bafite ubumuga ahubwo bakabagaragaza bagakurikiranwa, bakiga kuko bafite abafatanyabikorwa babafasha kubakurikirana.
Ahakorewe ubukangurambaga mu Rwunge rw’Amashuri rwa Ntoma higa abanyeshuri icumi bafite ubumuga butandukanye.Mu Karere ka Nyagatare ubumuga bwo kutabona buri kuri 1.4% mu gihe ubw’ingingo buri kuri 1.1%.










