Mu kwibuka ku nshuro ya 32 abari abakozi bahoze ari ab’amakomini yahujwe akaba Akarere ka Gatsibo bishwe muri Jenoside yakorewe Abatutsi 1994, mu buhamya bwa Ngoga Eugene warokokeye i Kiramuruzi mu yahoze ari Komine Murambi yagarutse ku bugome bw’indengakamere bw’uhoze ari Burugumesitiri wa Komine Murambi Gatete Jean Baptiste witaga Abatutsi Ibihuru, akavuga ko bakwiye kubyikiza ngo Inyenzi zitazabyihishamo.
Ngoga avuga ko urugamba rwo kubohora Igihugu rutangira mu mwaka 1990 yari afite imyaka 20, ababyeyi be bamuganirizaga ku karengane n’itotezwa bakorewe mu mwaka 1959 ukumva ko ibyo byari ibyakera nta bindi bibi birushijejeho bazongera guhura na byo.
Ariko bigeze mu mwaka 1983 hagiyeho ubuyobozi bw’uwari Burugumesitiri wa Komine Murambi Gatete Jean Baptiste yazanye amatwara atoroshye, uwitwaga umututsi wese yahuye n’akaga gakomeye, aho ntawashoboga kubona ishuri ry’umwana ndetse no mu yindi mirimo isanzwe Umututsi nta mwanya yari afite.
Yagize ati: “Gatete yari muri komite ya MRND ku rwego rw’Igihugu, abandi ba Burugumesitiri bose bo mu Gihugu bazaga kwigira hano, bagiraga umunsi mu cyumweru bazaga kwigira hano arababwira ngo muzagende muteme ibihuru biri iwanyu, bamwe baragenda batema ibihuru bisanzwe bagarutse arabwira ngo ibyo yababwiye si byo bakoze, ababwira ko yababwiye kwikiza umwanzi wabo ati mugende mu mukureho niho Inyenzi zizaza zikihisha; abo nibo bihuru nababwiye ntabwo ari ibiti.”
Ngoga yakomeje agira ati: “Gatete ukuntu yari umugome uteye ubwoba, iyo yagushakagaho impamvu ntiyayiburaga, yafashe lisite y’abarimu bari muri Komine Murambi isinyeho ashyiraho mukuru wanjye amubeshyera ko ariwe ucuruza ibisasu bya gerenade mu Rwanda ku Nkotanyi ndetse ko abo barimu basinye kuri iyo lisite babyemeza, arashakishwa aza gufatwa ariko afatwa n’umuntu bari bariganye ntiyamutanga, muri abo barimu harimo banyirasenge twabaza igihe basinyiye kuri iyo lisite bati iyo lisite ntayo tuzi; ukibaza ukuntu umuntu ahimba ikintu nk’ibyo abeshya.”
Ngoga Eugene ashimira Leta y’ubumwe, ati: “ Ndasaba Leta y’ubumwe ko mu gihe cyo kwibuka ibimenyetso bishoboka ibyo aribyo byose ko byashakishwa abantu bakibuka, kuko njye njya ntekereza ngo iyo hatabaho Leta y’ubumwe uyu munsi byari kuba bimeze bite, ndashimira Leta y’ubumwe ingufu ishyiramo kugira ngo tubashe kwibuka abacu.”
Mu yahoze ari Komine Murambi hibukwa cyane urwango n’ubugome bwa Burugumisitiri Gatete Jean Baptiste wayoboye ubwicanyi bwahitanye Abatutsi 3,500 bari bahungiye kuri Paruwasi ya Kiziguro tariki 10 Mata 1994.
Kugeza ubu mu rwibutso rw’Akarere ka Gatsibo rushyinguyemo abatutsi bishwe muri Jenoside 1994 ibihumbi 20,186.







