Minisitiri w’Ubutegetsi bw’Igihugu, Dominique Habimana, yasobanuye ibikwiye kuranga umuntu wifuza kujya mu nzego z’ibanze, ashimangira ko agomba gusobanukirwa icyerekezo cy’igihugu, kuba afite ubushobozi mu nshingano yiyamamarizamo no gukorana neza n’abandi.
Ibi yabigarutseho mu kiganiro yagiranye na RBA, ubwo cyagarukaga ku matora y’inzego z’imitegekerere y’Igihugu zegerejwe abaturage, ateganyijwe kuba guhera kuri uyu wa Gatandatu tariki 24 Ukwakira 2026, aho abaturage bazatora abayobozi ku rwego rw’Umudugudu.
Minisitiri Habimana yavuze ko umuntu wifuza kuyobora abandi akwiye kuba asobanukiwe aho Igihugu kigana, kugira ngo abashe gusobanurira abaturage icyerekezo cy’Igihugu no kubayobora mu kugera ku ntego zacyo.
Yagize ati: “Ibintu umuntu ugomba kuyobora mu nzego z’ibanze agomba kuba yujuje ku buryo na we yatanga kandidatire ye akazafatanya n’abandi, icya mbere, ni uko agomba kuba ari umuturage uzi aho Igihugu kigana, akaba yumva kandi asobanukiwe ikerekezo cy’igihugu, ku buryo yagisobanurira abandi baturage kandi akaba yabayobora kugera kuri izo ntego z’ikerekezo cy’igihugu cyacu.”
Yakomeje avuga ko umuntu wifuza kuyobora abandi agomba kuba afite ubushobozi bugaragara mu nshingano ashaka guhabwa, ku buryo abasha gusobanurira abaturage impamvu akwiriye kuzishyikirizwa.
Ati: “Agomba kuba ashoboye ibyo ashaka kwiyamamarizamo akaba abifitiye ubushobozi, ashobora gusobanurira abaturage, bagenzi be, akababwira ati ‘ibi bintu narabyize, narabikoze cyangwa se nabibayemo, hari impamvu runaka inyemeza ko koko mfite ubushobozi bwo kubikora.”
Minisitiri Habimana yanashimangiye ko gukorana n’abandi ari ingenzi mu miyoborere, kuko inzego z’ibanze zisaba ubufatanye kugira ngo zirusheho gutanga umusaruro.
Yagize ati: “Icya gatatu, agomba kuba ari umuntu ushobotse, abasha kuba yakorana n’abandi kuko uburyo twahisemo bw’imikorere n’imiyoborere, ni uburyo umuntu agira umusaruro kurushaho iyo akoranye n’abandi neza, niba ari mu mudugudu akaba ashobora gukorana na bagenzi be, ku kagari ni uko ku karere ni uko. Umuntu ufite ibyo bintu bitatu akaba yujuje ibisabwa n’amategeko rwose ubwo ni we muyobozi dukeneye.”
Yagaragaje kandi ko kuyobora mu nzego z’ibanze bisaba ubwitange no kugira ubushake bwo gukorera abandi, aho kubikora hagamijwe inyungu bwite.
Ati: “Kuyobora mu nzego z’ibanze ariko n’izindi nshingano zose z’ubuyobozi aho waba uzikora hose, ni inshingano zisaba ubwitange, wumva ko wowe wakorera abandi, ukabitangira, Igihugu cyacu kizwiho kugira umutima wo gukorera ubushake, niyo urebye mu nzego z’ibanze mu baturage, uzabonamo benshi cyane bakora ibikorwa byo gufasha abandi guteza imbere aho batuye batagambiriye kugira inyungu y’ibifatika bari bukuremo, bagafasha bagenzi babo bakaba bateza aho batuye imbere, gukora mu nzego z’ibanze ni ikintu cy’agaciro, ni ikintu kiza cyane.”
Minisitiri w’ubutegetsi bw’Igihugu Habimana Dominique Kandi yavuze ko kwinjira mu nzego z’ibanze ari amahirwe yo gufasha abaturage gukemura ibibazo byabo no gufatanya na bo guteza imbere Igihugu, asaba abifuza izo nshingano kuzegera bafite ubushake bwo gukorera abandi.
Yagize ati: “Kujya mu nshingano ziguha amahirwe yo gufasha abaturage bagenzi bawe, unakemura ibibazo by’abaturage, ukabisubiza, ukabafasha gutera imbere, ugafatanya n’abandi kubaka igihugu. Ibyo ubwabyo ni amahirwe yo kuba ushobora gukorera abandi, abantu bashaka kujya mu nzego z’ibanze bagomba kujyana uwo mutima. Uko zikomera ni nako zitera ishema kandi zigashimisha.”
Amatora yo mu nzego z’inzego z’imitegekerere y’Igihugu zegerejwe abaturage yateguwe na Komisiyo y’Igihugu y’Amatora (NEC),aratangirira ku rwego rw’Umudugudu kuri uyu wa 24 Ukwakira 2026, hakurikiraho ay’Akagari n’Umurenge, mbere yo kugera ku rwego rw’Akarere.
Ku rwego rw’Umudugudu, hazatorwa Komite Nyobozi y’Umudugudu, Umujyanama uhagarariye Umudugudu mu Nama Njyanama y’Akagari, abakandida babiri b’abagore bazavamo abajyanama, ndetse n’abagize Komite Nyobozi z’Inama z’Abagore n’Urubyiruko.
NEC iteganya ko amatora azakomeza mu byiciro bitandukanye kugeza mu mpera z’Ugushyingo 2026, mu gihe inzego z’Inama z’Igihugu zizaba zuzuye bitarenze ku wa 15 Ukuboza 2026.
Abazatorwa bazagira manda y’imyaka itanu, ishobora kongerwa inshuro imwe binyuze mu matora.






