MUHAZI YACU
  • AHABANZA
  • Amakuru
  • Ishoramari
  • Ubukerarugendo
  • Ubuhinzi & Ubworozi
  • Siporo & imyidagaduro
Nta gisubizo
Reba ibisubizo byose
MUHAZI YACU
  • AHABANZA
  • Amakuru
  • Ishoramari
  • Ubukerarugendo
  • Ubuhinzi & Ubworozi
  • Siporo & imyidagaduro
MUHAZI YACU
Nta gisubizo
Reba ibisubizo byose

Indwara y’Ubuganga imaze kwica inka 30 mu Burasirazuba n’Amajyepfo

Noel ManishimweYanditswe na Noel Manishimwe
12/04/2022
Imwe mu nka yarwaye Ubuganga(Rift Valley fever) mu Karere ka Ngoma

Imwe mu nka yarwaye Ubuganga(Rift Valley fever) mu Karere ka Ngoma

Mu byumweru bitatu indwara y’Ubuganga igaragaraye mu Karere ka Ngoma imaze kwica inka 21, na ho mu turere twa Nyanza, Gisagara na Muhanga imaze kwica inka Icyenda; Ikigo gishinzwe guteza imbere ubuhinzi n’ubworozi-RAB kivuga ko iyi ndwara ikwirakwizwa n’imibu yakwirindwa.

Nk’uko MUHAZIYACU yabitangarijwe n’Ikigo RAB muri uyu mwaka wa 2022, iyi ndwara yagaragaye bwa mbere mu Karere ka Ngoma tariki 28 Werurwe, hahita hafatwa ingamba zo kuyirwanya byihuse zirimo no gukoresha indege nto zizwi nka ‘Drones’.

Abahanga bemeza ko iyi ndwara y’Ubuganga(Rift Valley Fever) ari icyorezo, ariko kitari gishya mu Rwanda kuko ikunze kugaragara iyo habaye igwa ry’imvura nyinshi noneho imibu ikaba myinshi, kuko virusi itera iyo ndwara ikwirakwizwa n’imibu.

Dr Fabrice Ndayisenga Umuyobozi w’ishami y’ubworozi n’ubuvuzi bw’indwara z’amatungo mu Kigo RAB yabwiye MUHAZIYACU ko iyi ndwara igaragara bice birimo imigezi minini nk’ Akanyaru, Nyabarongo n’Akagera n’ahandi hantu hashobora kuboneka imibu, bitewe nuko hari ibidendezi binini by’amazi  n’ibihuru byaba indiri y’imibu.

Avuga ko Ubuganga ari indwara ubundi ifata inka, ihene n’intama cyane cyane, gusa ko mu Rwanda itaragaragara mu ihene n’intama.  Avuga kandi ko iyi ndwara  ishobora gufata n’abantu bayandujwe no gukora ku matembabuzi y’itungo rifite iyo virusi.

Dr. Ndayisenga avuga ko kwirinda iyi ndwara bishoboka kuko buri mwaka ikingirwa mu kwezi k’Ukuboza nk’igihe imvura nyinshi igwa,

Akomeza agira ati: ”Iyo indwara imenyekanye hakiri kare, harimo imiti iyivura igakira, gusa bisaba kwitonda kuko amatembabuzi cyangwa ibindi bintu, ushobora kuyikoraho na we ukandura nk’umuntu. Ntabwo yica cyane, ariko iyo itavuwe yakwica kuko iteza umuriro cyane, gucika intege no kuva amaraso mu myanya iyo ari yo yose cyane cyane mu mazuru ari ku nka ari n’umuntu.”

Nk’uko bigaragazwa n’Ubuyobozi bw’Ikigo RAB iyi ndwara y’Ubuganga mu Karere ka Ngoma, mu Ntara y’Iburasirazuba kugeza ubu imaze kwica inka 21, mu Ntara y’Amajyepfo mu bice Akanyaru kanyuramo mu Karere ka Nyanza hamaze gupfa inka eshatu mu gihe hari izigera kuri 13 zikivurwa, mu Karere ka Gisagara hamaze gupfa eshanu iziri kuvurwa ni 9;  mu gihe mu Karere ka Muhanga habonetse inka ebyiri zarwaye imwe ikaba yaramaze gupfa.

Mu Karere ka Ngoma Ubuganga bwagaragaye mbere hafashwe ngamba ki?

Mu Karere ka Ngoma ni ho  kugeza ubu hari inka nyinshi zirwaye iki cyorezo cya Rift Valley Fever ndetse ni naho hagaragara umubare munini w’izimace gupfa,

MUHAZIYACU yavuganye na Ntakirutimana Jean Marie Vianney, umwe mu borozi wo mu Murenge wa Kibungo, uherutse gupfusha inka tariki 09 Mata, nyuma y’icyumweru  yari imaze igaragaza ibimenyetso by’Ubuganga,

Agira ati: “Inka yanjye yari imaze icyumweru irwaye, nabimenyesheje ba viterineri, bari bamaze kuyitera inshinge zirenga 7 ariko byaranze irapfa, twayizitse kuwa Gatandatu nimugoroba.”

Umuyobozi w’Akarere ka Ngoma wungirije ushinzwe iterambere ry’ubukungu Mapambano Nyiridandi avuga ko hashyizwe imbaraga nyinshi mu kurwanya iyi ndwara,

Ati: “Ubu turi mu bikorwa byo gukingira, twagize amahirwe inkingo zari zihari mu Gihugu nubwo twari twarakingiye ariko hari izari zitarakingiwe. Ku bufatanye na RAB igikorwa cyo kutugezaho inkingo cyarihuse cyane kuko hakoreshejwe ikoranabuhanga rya za Drones.”

Kuri ubu mu Karere ka Ngoma hari inka igera kuri 40 zirwaye Ubuganga zikaba ziri kuvurwa n’Abaveterineri ba RAB n’Akarere. Mu gihe mu byumweru bigera kuri bitatu iyi ndwara imaze igaragaye muri aka Karere izarwaye zirenga 80; Ikigo RAB kigatangaza ko izimaze gupfa muri aka Karere ari 21.

Visi Meya Mapambano yakomeje agira ati: “Imibare irimo iragabanuka urebye, turakingira ariko bikajyana no gukangurira abaturage kwita cyane ku kugira isuku y’inka zabo, koza inka cyane, no kuzikingiza urukungo ni Ubuntu. Ubu tumaze gukingira inka zisaga 19,520, kandi ni gahunda ikomeje hakingirwa izigejeje imyaka yo gukingirwa.”

Ikigo RAB gitanga inama ku borozi

Dr Fabrice Ndayisenga Umuyobozi w’ishami y’ubworozi n’ubuvuzi bw’indwara z’amatungo mu Kigo RAB agaruka ku nama aborozi bagirwa mu kwirinda indwara y’Ubuganga,

Yagize ati: “Ahagaragara iki cyorezo  ahanini ni aho batakingiye inka iyi ndwara, turabasaba rwose kwitabira gukingiza amatungo yabo ku gihe, ariko hari ikindi gikorwa kigomba gukorwa kuko iriya ndwara ikwirakwiza n’umubu, umuntu ufuhera neza amatungo ye nibura rimwe mu cyumweru imibu ntabwo ihagera, bifasha umworozi kwirinda; ikindi ni ukwirinda imibu mu buryo bwose.”

Naho mu gihe umworozi abonye inka ye yagaragaje kimwe mu bimenyetso by’indwara y’Ubuganga asabwa kwihutira kubimenyesha Ubuyobozi n’Abaveterineri b’Akarere na RAB, gutandukanya iyarwaye n’izindi;  no kwirinda gukora ku matembabuzi y’ itungo rirwaye.

Imwe mu nka yarwaye Ubuganga(Rift Valley fever) mu Karere ka Ngoma

Sangiza iyi nkuru:

  • Tweet
  • Share on WhatsApp (Opens in new window) WhatsApp
  • Share on Telegram (Opens in new window) Telegram
  • Share on Reddit (Opens in new window) Reddit
  • Share on Tumblr
  • Email a link to a friend (Opens in new window) Email
  • Print (Opens in new window) Print
Sangiza kuri FacebookSangiza kuri XSangiza kuri Whatsapp
Tags: Akarere ka NgomaRABRift Valley FeverUbuganga

UMWANDITSI

Noel Manishimwe

Noel Manishimwe

Izo bijyanye

Bugesera: Urubuga rwa Baho Neza rwafashije Intwaza mu by’ubuzima bwo mu mutwe
Amakuru

Bugesera: Urubuga rwa Baho Neza rwafashije Intwaza mu by’ubuzima bwo mu mutwe

13/10/2026
Igororero rya Bugesera ryafunzwe, abagororwa bimurirwa ahandi
Amakuru

Igororero rya Bugesera ryafunzwe, abagororwa bimurirwa ahandi

12/10/2026
Gatsibo: Imiryango 250 imaze amezi arindwi itegereje umuriro w’amashanyarazi
Amashanyarazi

Gatsibo: Imiryango 250 imaze amezi arindwi itegereje umuriro w’amashanyarazi

12/10/2026
Ntimujenjeke abo twigishije bagifite ingengabitekerezo ya Jenoside baracyahari -Lt.(Rtd) Laurent Bariyanga
Amakuru

Ntimujenjeke abo twigishije bagifite ingengabitekerezo ya Jenoside baracyahari -Lt.(Rtd) Laurent Bariyanga

12/10/2026

Leave a Reply Cancel reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

Inkuru ikurikira
Badupfunduriyeho inzuki ziraturya, baduteramo urusenda n’amagerenade: Ubuhamya bwa Uwamungu 

Badupfunduriyeho inzuki ziraturya, baduteramo urusenda n’amagerenade: Ubuhamya bwa Uwamungu 

MUHAZI YACU

© 2025 MUHAZI YACU

ABO tURIBO

  • Abo Turibo
  • Twandikire

Dukurikire

Nta gisubizo
Reba ibisubizo byose
  • Ahabanza
  • Amakuru
  • Ubukerarugendo
  • Mu Mafoto
  • Siporo & imyidagaduro
  • Abo Turibo
  • Twandikire

© 2025 MUHAZI YACU