Abaturage bo mu mirenge ya Rwinkwavu mu Kagari ka Mukoyoyo n’umurenge wa Kabare mu Kagari ka Cyibare bagejeje kuri Guverineri Gasana ikibazo cy’ubutaka bwabo bwahindutse igishanga nyuma yo kurengerwa n’amazi menshi.
Ni ikibazo batanze mu nteko y’abaturage yabaye ku wa Kabiri tariki ya 10 Mutarama ibera mu kagari ka Mukoyoyo yari yitabiriwe na Guverineri w’Intara y’Iburasirazuba CG Gasana K.Emmanuel hamwe n’ubuyobozi bw’Akarere ka Kayonza.
Abaturage bagaragaje ikibazo cy’ubutaka bwabo bwashyizwe mu gishanga kuko bwarengewe n’amazi, aba bayobozi bijeje aba baturage ko bazaza kubasura bakagera aho ikibazo kiri ndetse kuri uyu wa 11 Mutarama izi nzego zose zahazindukiye zijya kureba no kumva uko ikibazo kimeze.
Abaturage bavuga ko batangiye guhinga muri ubu butaka kuva mu mwaka wa 1975, bahahingaga nta mazi ahaba ndetse ngo cyari igice cyakundaga kwibasirwa n’izuba. Nyuma ngo baje gukora umuyoboro w’amazi umanuka mu mirima yabo uwo muyoboro ngo wari ufatiye ku cyuzi cya Gishanda, ubu havutse igishanga cya Kiruhura.
Hagati y’umwaka wa 2017 n’umwaka wa 2018 uyu muyoboro wari waragutse cyane ku buryo amazi yabaye menshi bituma imwe mu mirima irengerwa, ibi byatumye Ikigo cy’Igihugu gishinzwe ibidukikije -REMA gishyira ubu butaka mu gice cy’igishanga.
Nubwo ubu butaka bwashyizwe mu gishanga hari abaturage bari bafite ibyangombwa by’ubutaka hakaba ariho hari ikibazo gikomeye kuko bavuga ko ubutaka bwabo bwarengewe n’amazi bakabwamburwa ntibahabwe ingurane.
Kalisa Ismael uri mu bahingaga muri iyi mirima yarengewe n’amazi yabwiye abayobozi ko icyifuzo cyabo ari uko bashyirwa muri koperative ndetse bakanishyurwa n’ibintu byabo byangijwe n’amazi.
Guverineri CG Gasana amaze kumva iki kibazo yasabye Akarere ka Kayonza gushyiraho itsinda ryihariye riziga iki kibazo mu mizi hakamenyekana imvano y’ubu butaka ndetse hakigwa ikibazo cya buri muturage hagaragazwa n’imirima ye yangijwe n’amazi.
Yasabye kandi ko hakorwa urutonde rw’abaturage bose bahuriye kuri iki kibazo, hakanarebwa uko aba baturage bari bafite ubutaka bashyirwa muri koperative isigaye ikorera mu gishanga cya Kiruhura ahororerwa amafi, iyi koperative yabo ikaba iterwa inkunga na Pariki y’Akagera.
Nyuma y’uko ubuyobozi buhaye umurongo iki kibazo, bamwe mu baturage bavuze ko bishimiye ibyemezo byafashwe birimo kuba abafite ubutaka bwarengewe n’amazi bagiye gushyirwa muri koperative ikora ubworozi bw’amafi mu cyuzi cyaje ahari imirima yabo ndetse ngo ntibazanakwa amafaranga yo kuyijyamo.
Iki kibazo cya Kiruhura gifitwe n’abaturage bagera kuri 30, hari bamwe ubutaka bwabo bwose bwarengewe n’amazi hakaba abandi n’ubu bakigerwaho n’ingaruka zo gukumira amazi; kuko hakorerwa umushinga w’ubworozi bw’amafi.









