Akarere ka Ngoma kaza ku mwanya w’imbere mu turere tugize Intara y’Iburasirazuba mu gipimo cy’abangavu baterwa inda batarengeje imyaka 18, aho kari kuri 19.2%, nk’uko bigaragazwa n’ibyavuye mu bushakashatsi ku mibereho n’ubuzima mu Rwanda bwo mu 2025 (Rwanda DHS 2025).
Ibi byagarutsweho kuri uyu wa Mbere, tariki ya 28 Nzeri 2026, ubwo Ikigo cy’Igihugu cy’Ibarurishamibare mu Rwanda (NISR) cyari mu Karere ka Rwamagana mu gikorwa cyo gusakaza ibyavuye muri ubu bushakashatsi ku rwego rw’uturere tugize Intara y’Iburasirazuba.
Imibare yashyizwe ahagaragara igaragaza ko Ngoma ari yo ifite igipimo kiri hejuru, aho 19.2% by’abangavu bagaragajwe muri ubu bushakashatsi batewe inda batarageza ku myaka y’ubukure.
Ikurikirwa n’Akarere ka Gatsibo gafite 14.6%, Kayonza 14.4%, Bugesera 14.5%, Rwamagana 10.6%, Nyagatare 8.4% na Kirehe ifite 6.4%. Ku rwego rw’Intara y’Iburasirazuba, igipimo ni 12.1%, mu gihe ku rwego rw’Igihugu ari 8.1%.
Iyi mibare igaragaza ko hari itandukaniro rigaragara hagati y’Uturere tugize Intara y’Iburasirazuba, ndetse ko Ngoma ifite igipimo kiri hejuru ugereranyije n’utundi turere twose tw’iyi Ntara.
Igikorwa cyo kumurika ibyavuye muri Rwanda DHS 2025 cyahuje inzego z’ubuyobozi ku rwego rw’Intara n’Uturere, abayobozi b’ibitaro n’amavuriro, inzego z’umutekano, imiryango itegamiye kuri Leta ndetse n’abandi bafatanyabikorwa.
NISR yavuze ko iki gikorwa ari umwanya wo kwereka Abayobozi n’abafatanyabikorwa uko ibipimo by’imibereho n’ubuzima by’abaturage bihagaze mu turere, kugira ngo hamenyekane ahari icyuho kandi hashyirwe imbaraga mu kugikemura.
Ku bijyanye n’abangavu baterwa inda batarageza imyaka, imibare y’Akarere ka Ngoma itanga ishusho y’ikibazo gisaba ubufatanye bw’inzego zitandukanye, cyane cyane mu gukomeza ubukangurambaga, kurinda abana no kubafasha kubona amakuru na serivisi zibafasha kwirinda inda z’imburagihe.
Rwanda DHS 2025 itanga amakuru afasha inzego zitandukanye kumenya uko ubuzima n’imibereho by’abaturage bihagaze, bityo ayo makuru akaba ashobora gukoreshwa mu gutegura gahunda n’ibikorwa bijyanye n’ibibazo bigaragara muri buri Karere.








