Kenya yatangiye kwiharira umwanya munini mu isoko ry’ibikomoka kuri peteroli u Rwanda rutumiza hanze, nyuma y’uko toni 40,000 za lisansi na mazutu zigeze ku Cyambu cya Mombasa.
Izi lisansi zageze ku cyambu cya Kipevu Oil Terminal 2 mugitondo cyo kuri uyu wa Kabiri, zitwawe n’ubwato MT Sea Wolf. Izi toni zingana n’ibikomoka kuri peteroli u Rwanda rukoresha mu gihe kigera hafi ku kwezi.
Ni bwo bwa mbere u Rwanda rutangiye kwakira peteroli muri Kenya hashingiwe ku masezerano y’ubufatanye ibihugu byombi byagiranye ku wa 29 Kamena 2026.
Minisitiri w’Ingufu muri Kenya, James Opiyo Wandayi, yavuze ko ayo masezerano azatuma ingano y’ibikomoka kuri peteroli bijya mu Rwanda binyuze mu kuhora wa ruguru yikubye inshuro icumi, ikava kuri meterokibe 60,000 ikagera kuri meterokibe 600,000 ku mwaka.
Ati: “Kugera kwa MT Sea Wolf kwemeza ko Kenya yiteguye kuba inzira y’u Rwanda igana ku masoko y’ingufu ku Isi ndetse ikaba inzira y’ibanze u Rwanda ruzajya rukoresha rutumiza ibikomoka kuri peteroli binyuze muri Northern Corridor.”
Yongeyeho ko uyu mushinga uteganyijwe kongera inshuro icumi ingano y’ibikomoka kuri peteroli bizanyuzwa muri Kenya bijya mu Rwanda mu myaka iri imbere.
Kenya Pipeline Company, KPC, ivuga ko ibikorwaremezo byayo bifite ubushobozi bwo kwakira izi ngano ziyongera.
Ibikomoka kuri peteroli bizabanza kunyuzwa mu muyoboro wa KPC bigere kuri Kisumu Oil Jetty, nyuma bitwarwe mu nzira y’amazi yo ku Kiyaga cya Victoria mbere yo kugera mu Rwanda.
Leta y’u Rwanda ivuga ko gukoresha inzira ya Mombasa bizafasha Igihugu kugira inzira nyinshi zo gutumizamo peteroli, bityo bikarushaho gukomeza umutekano w’ingufu mu gihe ubwikorezi bwo ku Isi bukomeje guhura n’ihungabana.
Umunyamabanga wa Leta muri Minisiteri y’Ibikorwaremezo, Armand Zingiro, yavuze ko u Rwanda rwashyizeho gahunda yo gutandukanya inzira rukoresha rutumizamo ibikomoka kuri peteroli no gukorana n’ibihugu byo mu karere.
Ati: “Iki gikorwa na Kenya ni urugero rufatika rw’ingamba zacu zo kubungabunga umutekano w’ingufu. Gishyigikira kandi gahunda y’Igihugu yo kubaka ibigega by’ibikomoka kuri peteroli, kuko u Rwanda na rwo rukomeje kongera ubushobozi bwo kubibika.”
Ubu bufatanye kandi buteganyijwe kongera amafaranga Kenya ibona binyuze mu gutwara no gucisha ibicuruzwa mu Gihugu, haba ku Cyambu cya Mombasa no muri KPC.
Ni igikorwa kandi gishobora kongera uruhare rwa Mombasa nk’ihuriro ry’ingufu muri Afurika y’Iburasirazuba, mu gihe Kenya ikomeje guhangana n’icyambu cya Dar es Salaam cyo muri Tanzania gikorerwaho ibicuruzwa binyura mu muhora wo hagati.







