Imvura ni ingenzi ku buhinzi, ndetse n’izuba nuko, ariko iyo kimwe kije mu mwanya utari uwacyo bivamo ibihombo bikomeye ku muhinzi; gusa abamenye gukurikiza iteganyagihe rivuga niba imvura iza kugwa cyangwa ntigwe bavuga ko bibarinda ibihombo byinshi.
Ibihe by’ingenzi umuhinzi akeneramo iteganyagihe ni mbere y’igihembwe cy’ihinga ashaka kumenya igihe imvura izagwira kugira ngo ategure ubutaka buzahingwaho, ariko hari n’aho akenera iteganyagihe rya buri munsi kugira ngo amenye niba ashobora gutera umuti mu myaka uwo munsi, kwanika umusaruro, n’ibindi.
Guhera muri 2017, abahinzi ndetse n’abayobozi bashinzwe ubuhinzi bagera kuri 11,598 bo mu mirenge igize uturere 12 bahawe amahugurwa ku iteganyagihe atanzwe n’umushinga witwa PASP ukorera muri Minisiteri y’Ubuhinzi n’Ubworozi, abahinzi bo bavuga ko bibarinda gutakaza umwanya n’amafaranga.
Kuradusenge Phocas ni umuyobozi wa koperative KOHIIKA, ikorera mu Murenge wa Karama mu Karere ka Nyagatare, koperative ifite abanyamuryango 47, bafite hegitari 150, kuri hegitari imwe bezaho hagati ya toni eshashatu na zirindwi z’ibigori.
Kuradusenge avuga ko batarabona iteganyagihe cyari “ikibazo gikomeye” kuko ntacyo bakoraga kiri ku murongo, ngo hari n’igihe bashoraga amafaranga menshi kandi batazi ko imvura ari nkeya.
Ati: “Iteganyagihe barimpa buri munsi nk’umuyobozi wa koperative, nanjye mfite ikibaho nashyize ku muhanda ahantu bose bagera, nkavuga nti uyu munsi imvura iribugwe niba uributere umuti utawutera cyangwa se uwutere mbere y’iyi saha iyi n’iyi.”
Aha ni ho Kuradusenge ashingira avuga ko aro ikintu cyazamuye umusaruro mu igenamigambi rya koperative ndetse n’abanyamuryango bayo.

Yakomeje asobanura ati: “Hari igihe kigera mu isarura ukabona umusaro ufashe nka toni 50 umennye hasi uranitse, ukimara kwanika imvura igahita igwa, iyo iguye, bya bigori nta hantu wabigurisha uretse kubigurisha mu bamamyi baguha make, kandi twebwe tuba dufite amasoko ashaka ibigori byiza.”
Cyakora hari abahinzi nka Nyirabajyinduga Leocadia batazi byinshi ku bijyanye n’iteganyagihe, nabo bifuza ko ubu bumenyi bwabageraho bikabafasha guhinga kinyamwuga.
Nyirabajyinduga ayobora koperative y’abajyanama b’ubuzima 80 yitwa KODUBIMI yo mu Murenge wa Mimuri mu Karere ka Nyagatare yashinzwe muri 2008, bahinga ibigori kuri hegitari esheshatu.
Ati: “Twahinze mbere, duteye ntibyamera, iyo tuza kuba twarabihuguweho tubizi, twari kurindira natwe tukareba uko ikirere kigenda tugatera bikamera neza. Natwe twumva ko nibura turamutse tugize ku bumenyi ku iteganyagihe byaba byiza.”
Twagirayezu Innnocent, umukozi mu kigo cy’iteganyagihe – Meteo Rwanda, avuga ko hari abahinzi basigaye bahamagara basaba amakuru y’iteganyagihe, akaba ashishikariza abandi bahinzi kwita ku makuru y’iteganyagihe nka kimw emu bibagira abanyamwuga.
Ati: “Abahinzi bagiye batwereka ko amakuru twabahaga bayitagaho kandi bageragezaga no kuyakoresha.”

Yakomeje agira ati: “Ibikorwa byacu dukora bigendera ku gihe. Ushobora kujya kwanika umusaruro wabonetse, wamara kwanika imvura ikaba iraguye, haba ubucuruzi, haba abakora mu bikorwaremezo, twese dukeneye amakuru y’iteganyagihe.”
Nkundanyirazo Elvis Blaise ni we ahagarariye umushinga wa PASP ukorera muri Minisiteri y’Ubuhinzi n’Ubworozi, umushinga watewe inkunga n’ikigo mpuzamahanga gitera inkunga ubuhinzi n’ubworozi – IFAD.
Uyu mushinga wari ugamije gufata neza umusaruro, kuwongerera agaciro no kuwugeza ku masoko, wahereye muri 2014, ugiye gusoza muri 2020, wari ufite agaciro ka miliyari 12, miliyari 4 muri zo nizo zashowe mu gutera inkunga imishinga y’ubuhinzi n’ubworozi mu Karere ka Nyagatare.
Ati: “Ubuhinzi bugendana n’ikirere, utabonye imvura, ntabwo umuhinzi yabasha kumenya niba koko azeza, rero ikigo Meteo-Rwanda cyadufashije mu mahugurwa, gutanga ubutumwa bugufi kugira ngo abahinzi bamenye bati uno munsi turabona imvura, mu cyumweru gitaha bizaba bimeze bitya, kugira ngo bidufasha muri za gahunda z’ibyo dukora umunsi ku munsi.”
Uyu muyobozi avuga ko abahawe amahugurwa cyane cyane ari abayobozi ba za koperative n’abanyamuryango, ngo nabo bazafasha mu kugeza ubumenyi ku bandi, burimo ibijyanye no kubaza amakuru ku kigo gishinzwe iteganyagihe hifashishijwe ikoranabuhanga rya telefoni.
Umushinga wa PASP wakoreye mu turere 12, ari two Kayonza, Ngoma, Kirehe, Gatsibo, Nyagatare, Muhanga, Ruhango, Nyanza, Kamonyi, Rubavu, Nyabihu na Musanze.







